Najlepsza ochrona przed słońcem: Natura już ją zna

Wyobraź sobie, co dzieje się w Twojej skórze w dniu, w którym pierwszy raz w sezonie wychodzisz na słońce w samej koszulce. Po godzinie czujesz lekkie ciepło. Po dwóch - na ramionach pojawia się różowy odcień. Po trzech dniach to różowe miejsce ciemnieje, a po tygodniu widzisz tam pierwszy ślad opalenizny.

Twoja skóra ma własny, naturalny filtr uv

Co się dzieje w międzyczasie? Twoje melanocyty, czyli komórki, które siedzą głęboko w skórze, w dolnej warstwie naskórka, dostały sygnał alarmowy: słońce idzie, robimy tarczę. I dokładnie to robią - produkują melaninę. To pigment, który nadaje skórze kolor i jednocześnie pochłania promieniowanie UV, zanim dobierze się ono do DNA. To ta sama melanina, dzięki której opalenizna w lipcu wygląda jak złoto. To, co my widzimy jako „wakacyjny brąz”, który dostajemy w prezencie od lata, jest tak naprawdę odpowiedzią obronną skóry, a nie efektem kosmetycznym.

Teraz uwaga, bo zaraz powiem coś, czego pewnie nikt nigdy Ci nie powiedział.

Ta tarcza, którą Twoja skóra zbudowała, ma wskaźnik mniej więcej SPF 3, jeśli urodziłaś się z jasną skórą. Jeśli masz ciemniejszą skórę, w typie śródziemnomorskim lub południowym - SPF 13. Proces uszkadzania przez słońce DNA skóry ciemniejszej przebiega nawet trzy razy wolniej niż ten sam proces u posiadaczek skóry jasnej. To nie są szacowania ani wróżenie z fusów. To realne pomiary z badań nad fotobiologią skóry.

Gdyby Twoja skóra była kosmetykiem, nikt by jej nie kupił jako filtra przeciwsłonecznego. SPF 3 nie istnieje nawet jako kategoria w sklepie. A jednak ta „słaba" ochrona jest Twoją podstawową ochroną.

Wiosna - kurs przygotowawczy

Co najpiękniejsze w tej całej sprawie, to to, że natura, z myślą o naszej skórze, dodała do kalendarza okres treningowy przed latem. Pomyśl o maju i czerwcu. Dzień się wydłuża, słońce powoli nabiera sił, ciepło narasta stopniowo. To nie jest przypadek. To jest okno, w którym Twoja skóra znajduje czas, żeby od nowa nauczyć się słońca.

A skóra naprawdę się uczy!

Wystarczy regularna, niewielka dawka UV - co kilka dni przez parę tygodni - i naskórek zaczyna robić dwie rzeczy naraz. Po pierwsze produkuje więcej melaniny. Po drugie, co może zaskoczyć, staje się grubszy. To dwa różne mechanizmy obrony, które jednak stale ze sobą współpracują.

Pewne badanie pokazało, że ludzie naświetlani stopniowo przez 3 tygodnie byli po tym okresie trzy razy bardziej odporni na poparzenia. I, co ważniejsze, zaobserwowano u nich o ponad połowę mniej uszkodzeń DNA w komórkach naskórka niż u osób nie naświetlanych. Przez trzy tygodnie skóra dosłownie nauczyła się słońca i odpowiedziała wzmocnioną ochroną.

To dlatego nasze babcie wiedziały, że „wiosną trzeba sobie dać słońca". Nie znały słowa „fotoadaptacja", ale wiedziały, że jeśli całą zimę siedzisz w swetrze i w pełni pierwszy raz wyjdziesz na słońce w czerwcu z okazji na całodziennego pikniku, to się spalisz. A z kolei, jeśli od kwietnia wychodziłaś na popołudniowe spacery z odsłoniętymi ramionami, to czerwiec zniesiesz dużo lepiej.

Uwielbiam, kiedy stara wiedza z naszych domów znajduje potwierdzenie w nowoczesnych badaniach. To tylko pokazuje, jak mądrze prowadziły nas przez wieki intuicja i zaufanie do natury.

Kiedy melanina to za mało - opowiem Ci o tym ze stuprocentową szczerością

A teraz czas na drugą prawdę. Ktoś mógłby powiedzieć, że nie opłaca mi się nią z Tobą dzielić. Bo my, Opcja Natura, nie sprzedajemy filtrów - to z jednej strony nasza branżowa luka, z drugiej pewien luksus. Nie muszę Ci wciskać, że bez filtra zginiesz w czerwcu. Ale właśnie dlatego, że nic Ci nie sprzedaję, mogę powiedzieć uczciwie:

Są momenty, w których wrodzone SPF 3 i pogrubiony naskórek to po prostu za mało. I udawanie, że jest inaczej, byłoby z mojej strony nie oznaką zaufania naturze a fanatyzmu.

Oto konkretna lista takich momentów:

• Pełne słońce w upalne południe. Trzydzieści osiem, czterdzieści stopni. To nie jest okoliczność, na którą Twoja skóra ma przygotowaną jakąkolwiek strategię. Tu nie ma dobrego filtra. To czas na cień, kapelusz i długi rękaw.
• Wakacje zimą w ciepłych krajach. Przez pół roku skóra przyzwyczaiła się do polskiej zimy, a Ty nagle, w lutym, lecisz na Wyspy Kanaryjskie. Dla Ciebie to świetne wakacje, dla skóry to ryzyko, bo nie miała, jak się zaadaptować - nie było przecież maja i czerwca.
• Cały dzień nad wodą, na rowerze, w ogrodzie. Długa, intensywna ekspozycja. W takich okolicznościach filtr to po prostu konieczny rozsądek.
• Dzieci, skóra atopowa, blizny, świeże tatuaże. Skóra niedojrzała albo osłabiona. W każdym z tych przypadków potrzebujemy jak najwięcej ochrony, nie jak najmniej.

W tych momentach należy stosować filtr - bez wyrzutów sumienia, bez ideologii, bo skóra przed potencjalnym czerniakiem nie obroni się sama.

Filtr mineralny czy chemiczny? Coś, co mnie samą zaskoczyło

Pewnie słyszałaś sto razy: „mineralne odbijają promienie, chemiczne wnikają". To piękny obraz - wyobrażamy sobie wtedy mineralny filtr jak małe lusterka na skórze, a chemiczny jak gąbkę, która coś chłonie. I większość ludzi, w tym przez długi czas ja, tak to sobie wyobrażała.

A wiesz, co mnie zaskoczyło, kiedy ostatnio grzebałam w badaniach?

Filtry mineralne - tlenek cynku i dwutlenek tytanu - wcale nie odbijają promieniowania jak lusterko. Wskaźnik refleksji to ledwie 4–5%. Reszta promieni, czyli ponad 90%, też jest pochłaniana, tak samo jak w przypadku filtrów chemicznych. Działa tu po prostu inny fizyczny mechanizm. Czyli w zasadzie o co chodzi z tą całą debatą - filtry mineralne vs. filtry chemiczne?

Chodzi o różnicę - jedną, ale kluczową - co dzieje się z tymi cząsteczkami w Twoim organizmie.

Cząsteczki mineralne - tlenek cynku, dwutlenek tytanu - zostają w warstwie rogowej naskórka (tej najbardziej zewnętrznej, martwej). Nie przechodzą więc do żywych komórek, nie wchodzą do krwi. Sprawdzano to wielokrotnie, na różnych modelach skóry. Zostają na powierzchni i po prostu robią swoje.

Niektóre substancje w filtrach chemicznych, na przykład oksybenzon, oktinoksat, oktokrylen, wchłaniają się ogólnoustrojowo. Wykrywa się je we krwi i w moczu nawet po jednorazowym posmarowaniu. Czy to szkodzi? Nauka jeszcze nie wypracowała jednej, uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie. Ale w naszej manufakturze, w której znamy każdą cząsteczkę swoich receptur lepiej niż własne kieszenie, mamy w tej sprawie wyraźną sympatię: uważamy, że mineralne są wyborem rozsądniejszym.

Jednocześnie - powiedzmy sobie szczerze - filtr chemiczny, który dobrze się rozsmarowuje i nie zostawia białego cienia, to filtr, którego ktoś faktycznie użyje. Mineralny, który wygląda jak gips, ląduje często w szafce. Ten gorszy używany jest lepszy niż ten lepszy nieużywany. Ten wybór należy do Ciebie.

Co my, Opcja Natura, mamy do powiedzenia o tym całym lecie

Powtarzam to często, kiedy ktoś pyta mnie o lato.

Słońce nie jest Twoim wrogiem. Jest Twoim partnerem ewolucyjnym. To dzięki niemu Twoja skóra wie, jak się chronić, Twoja kość wie, jak zbudować witaminę D, a Twój nastrój wie, jak nie załamać się w listopadzie. Demonizacja słońca jest produkcją marketingową przemysłu kosmetycznego - nie nauką. Jednocześnie trzeba mieć świadomość, że słońce w nadmiarze jest w stanie nam zaszkodzić i przed tym wpływem należy bronić się rozsądnie i skutecznie.

W Opcji Naturze nie tworzymy filtrów, ale tworzymy pielęgnację letnią - i to taką, która ma sens właśnie wtedy, kiedy nasza skóra już weszła w kontakt ze słońcem. Bo o tym mało kto mówi: najwięcej dzieje się w naszej skórze jużpo ekspozycji na słońce.

Antyoksydanty, które neutralizują wolne rodniki wygenerowane przez UV, znajdziesz u nas przede wszystkim w kosmetykach takich jak Koktajl do Twarzy, serum z witaminą C, którego sama używam codziennie wieczorem od maja do września. Mazidło Opatrunkowe pomoże wszystkim miejscom, które zarumieniły się za bardzo, zadrasnęły o coś czy otarły o piasek. Oleje konopne i z pestek malin, które odżywią skórę spragnioną orzeźwienia po dniu w słońcu. Filtra Ci nie dam - ale wszystko, co może być potrzebne „na potem”, mam.

A samo słońce? Podchodź do niego z głową. Stopniowo, bez szaleństw, na początku staraj się przyzwyczajać do niego skórę rano i wieczorami. Słoneczne popołudnia spędzaj w kapeluszu. Na plażę zabierz filtr mineralny. I nie miej wyrzutów sumienia, że Twoja skóra w lipcu pociemniała. To nie jest grzech kosmetyczny. To dowód, że Twoja skóra robi to, do czego natura ją stworzyła.

Natura. To proste.

Warto zapamiętać

• Twoja skóra ma własny filtr - melanina daje SPF od ok. 3 (jasna skóra) do ok. 13 (ciemna skóra). To realna tarcza, ale o ograniczonym zakresie działania.
• Wiosna to nie tylko przyjemne miesiące w kalendarzu. To kurs przygotowawczy. Stopniowa ekspozycja na słońce przez kilka tygodni potrafi zmniejszyć wrażliwość skóry na poparzenia nawet 3 razy i o ponad połowę zredukować uszkodzenia DNA.
• Filtry mineralne nie tylko odbijają UV, ale również je absorbują. Ich największa zaleta jest inna - nie wchodzą do krwiobiegu.
• W ekstremalnych momentach i okolicznościach - południe, plaża, ciepłe kraje w zimie, dzieci, atopia - sięgaj po filtr. Skóra potrzebuje wtedy jak najwięcej wsparcia.
• Lato to przede wszystkim pielęgnacja „po słońcu": nawodnienie, antyoksydanty, łagodzenie. Tu zaczyna się nasza robota.